Αρχική  Χάρτης Ιστοσελίδας  English
 

Λετονία

 
 

Γενικές πληροφορίες



1. Γεωγραφικά και δημογραφικά στοιχεία

Έκταση: 64.589 τετρ. χλμ. (όσο περίπου η μισή Ελλάδα). Διοικητικά διαιρείται σε 77 δήμους.
Σύνορα:Εσθονία (Β, 337 χλμ.), Ρωσία (Α, 292 χλμ.), Λευκορωσία (ΝΑ, 171 χλμ.) και Λιθουανία (Ν, 570 χλμ.).
Ακτές: Βαλτική Θάλασσα (498 χλμ.).
Πληθυσμός: 2.306.434 κάτοικοι (Δεκέμβριος 2004).
Πρωτεύουσα: Ρίγα (731.762 κάτοικοι), ιδρύθηκε το 1201.
Κυριότερες πόλεις: Daugavpils (111.000 κάτ.), Liepaja (86.000), Jelgava (66.000).
Κυριότερα λιμάνια:Ventspils, Ρίγα και Liepaja.
Εθνολογ. σύνθεση: Λετονοί (57%), Ρώσοι (30%), Λευκορώσοι (4,0%), Ουκρανοί (2,6%), Πολωνοί (2,5%), Λιθουανοί (0,4%), λοιπές εθνότητες (3,5%).
Θρήσκευμα(-τα): Κυρίως διαμαρτυρόμενοι (λουθηρανοί) και ρωσο-ορθόδοξοι, λίγοι ρωμαιοκαθολικοί.
Γλώσσες: Λετονικά (επίσημη, ομιλείται από το 75% του πληθυσμού) και ρωσικά (κατανοητή από το 97%). Ξένες γλώσσες η αγγλική και η γερμανική.
Φυσικοί πόροι: Ξυλεία, γύψος, τύρφη, ασβεστόλιθος, δολομίτης, γρανίτης.
Νόμισμα: Λατ (LVL), υποδιαιρείται σε 100 santimi.
Ισοτιμία (κυμαιν.): 1 ευρώ = 0,645 LVL, 1 USD = 0,54 LVL (μέσος όρος 2004).
Ώρα: +2 ώρες GMT (όπως η Ελλάδα)
Κλίμα: Ηπειρωτικό. Μέσες θερμοκρασίες: καλοκαίρι 17°C, χειμώνας -5°C.
Η Λετονία στο μεγαλύτερο τμήμα του εδάφους της έχει υψόμετρο μέχρι 300 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Υπάρχουν περί τις 3.000 λίμνες, καθώς επίσης 750 ποτάμια μήκους άνω των 10 χλμ. και 17 ποτάμια μήκους άνω των 100 χλμ. Το 44,7% της έκτασης της χώρας καλύπτεται από δάση (58% αειθαλή και 42% φυλλοβόλα).


2. Πολιτικά στοιχεία

Επίσημη ονομασία: Δημοκρατία της Λετονίας.
Εθνική επέτειος: 18 Νοεμβρίου, ημέρα ανακήρυξης της Λετονίας ως ανεξάρτητου κράτους (18.11.1918)
Συνταγμ. καθεστώς: Στις 21.8.1991 το κοινοβούλιο της Λετονίας κήρυξε την ανεξαρτησία της χώρας από την τότε Σοβιετική Ένωση (η οποία την αναγνώρισε στις 6.9.1991), ανακηρύσσοντας την σε Προεδρευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.
Αρχηγός κράτους: Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Dr Vaira Vike - Freiberga.
Πρωθυπουργός: Ο κ. Aigars Kalvitis.
Υπουργός Εξωτερικών: Ο κ. Artis Pabriks.


3. Μισθοί

Οι μέσοι μισθοί των εργαζομένων είναι σχετικά χαμηλοί: το 2004 έφθασαν τα 211 λατ μικτά (315 ευρώ) και 109,6 λατ καθαρά (163,6 ευρώ). Μικρότεροι είναι οι μισθοί των εκπαιδευτικών, ενώ υψηλότεροι των απασχολουμένων στην αλιεία, τις τηλεπικοινωνίες, τις μεταφορές και τις τράπεζες. Ο μέσος μισθός στον ευρύτερο δημόσιο τομέα στο τέλος του 2004 ήταν 258 ευρώ (173 λατ) καθαρά.
Οι μέσοι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα είναι κατά 20% περίπου χαμηλότεροι από αυτούς του δημόσιου τομέα.

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ
1. Θεσμικό πλαίσιο
Για την προσέλκυση των επενδύσεων, τις οποίες η Λετονία όρισε ως πρώτη προτεραιότητα, παρέχονται μια σειρά κινήτρων. Οι ξένοι επενδυτές έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους Λετονούς. Από το 1996 οι ξένοι που προέρχονται από χώρες με τις οποίες η Λετονία έχει υπογράψει Συμφωνία Αμοιβαίας Προστασίας Επενδύσεων έχουν και το δικαίωμα αγοράς γης.
Κυριότερα κίνητρα που έχουν θεσπισθεί για τους επενδυτές είναι:
  • Απαλλαγή από φόρους τα δύο πρώτα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησης.
  • Φόρος εταιριών μόνο 25%, από τους χαμηλότερους διεθνώς.
  • Δυνατότητα μεταφοράς ζημιών χρήσεως στις επόμενες οικονομικές περιόδους και
  • Απαλλαγή από ΦΠΑ και εισαγωγικό δασμό για τα κεφαλαιουχικά αγαθά που εισάγονται για τις επενδύσεις.
Ακόμη, από την 1.1.2001 έχει μειωθεί ο ΦΑΠ στο 1,5% και από 1.1.2002 μειώθηκε περαιτέρω στο 1%. Τέλος, από 1.1.2000 έχει μειωθεί στο 2% ο κοινωνικός φόρος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Λετονία λειτουργούν δύο Ειδικές Οικονομικές Ζώνες (Special Economic Zones, SEZ), μια στη Liepaja από 17.2.1997 και μια στο Rezekne από 1.10.1997, καθώς και δυο ελεύθερα λιμάνια (free ports), στο Ventspils από 19.12.1997 και στη Ρίγα από 9.3.2000. Στις 27.7.2001 ψηφίσθηκε νόμος που τέθηκε σε ισχύ την 1.1.2002 και παρέχει πρόσθετες φορολογικές απαλλαγές στις εταιρίες που έχουν εγκατασταθεί στις παραπάνω τέσσερις περιοχές, ήτοι απαλλαγή από την καταβολή ΦΠΑ και ειδικού φόρου (excise tax), απαλλαγή 80% του ΦΑΠ με δυνατότητα για πλήρη απαλλαγή (με σύμφωνη γνώμη της τοπικής αυτοδιοίκησης), απαλλαγή 80% του φόρου εισοδήματος εταιριών και δυνατότητα πλήρους απαλλαγής από το φόρο εισοδήματος εφόσον επενδυθεί σε έργα υποδομής ή κοινωνικής ωφέλειας.
Για την προσέλκυση των ξένων επενδύσεων έχει ιδρυθεί ο Λετονικός Οργανισμός Ανάπτυξης (Latvian Development Agency, LDA), ενώ οι ξένοι επενδυτές που έχουν ήδη εγκατασταθεί στη Λετονία αντιπροσωπεύονται επισήμως από το Συμβούλιο Ξένων Επενδυτών Λετονίας (FICIL) και μια φορά το εξάμηνο συναντώνται με αξιωματούχους της χώρας για να συζητήσουν τρόπους βελτίωσης του επενδυτικού κλίματος σε αυτή. Η Λετονία έχει υπογράψει Συμφωνίες Αμοιβαίας Προστασίας Επενδύσεων με τις χώρες ΗΠΑ, Αυστρία, Λευκορωσία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Τσεχία, Δανία, Αίγυπτο, Γαλλία, Ελλάδα, Εσθονία, Ισλανδία, Ιταλία, Ισραήλ, Καναδά, Ν. Κορέα, Ηνωμένο Βασίλειο, Λιθουανία, Μολδαβία, Ολλανδία, Νορβηγία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σιγκαπούρη, Σλοβακία, Φινλανδία, Ισπανία, Ελβετία, Ταϊβάν, Τουρκία, Ουκρανία, Ουγγαρία, Ουζμπεκιστάν, Γερμανία, Βιετνάμ και Σουηδία.
Συμφωνίες Αποφυγής Διπλής Φορολογίας η Λετονία έχει υπογράψει με τις ακόλουθες χώρες: ΗΠΑ, Λευκορωσία, Τσεχία, Δανία, Εσθονία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Καναδά, Κίνα, Ηνωμένο Βασίλειο, Μάλτα, Μολδαβία, Ολλανδία, Νορβηγία, Λιθουανία, Πολωνία, Σιγκαπούρη, Σλοβακία, Φινλανδία, Ουκρανία, Ουζμπεκιστάν, Γερμανία και Σουηδία.

2. Ξένες επενδύσεις
Οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις στη Λετονία αποτελούν, όπως προαναφέρθηκε, ένα σημαντικό οικονομικό στοιχείο, το οποίο επηρεάζει άμεσα τη διαμόρφωση του Ισοζυγίου Πληρωμών και συμβάλλει στη μείωση των ελλειμμάτων (ισοζύγιο κίνησης κεφαλαίων) και του εξωτερικού χρέους. Το 2001 οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις στη Λετονία είχαν σημειώσει σοβαρή πτώση, όμως το 2002 πλησίασαν ξανά τους ρυθμούς των προηγουμένων ετών, φθάνοντας το 4,2% του ΑΕΠ της χώρας το έτος εκείνο.
Το 2004 σχεδόν διπλασιάστηκε η ροή ξένων επενδύσεων στη Λετονία, όπως φαίνεται και κατωτέρω με αποτέλεσμα την αύξηση στο 4,8% του ΑΕΠ.



ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

1. Θεσμικό πλαίσιο
Η Λετονία, ως μέλος του ΠΟΕ, απολαμβάνει το καθεστώς του «Μάλλον Ευνοούμενου Κράτους» (Most Favourable Nation, MFN) σε σύγκριση με τα υπόλοιπα 143 κράτη μέλη του Οργανισμού.
Επιπρόσθετα, έχει συνάψει Συμφωνίες MFN και με τις ακόλουθες χώρες που μέχρι της στιγμής δεν είναι μέλη του ΠΟΕ: Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Λευκορωσία, Καζακστάν, Ρωσία, Τατζικιστάν, Τουρκμενιστάν, Ουκρανία, Ουζμπεκιστάν και Βιετνάμ. Εξάλλου Συμφωνίες Ελεύθερου Εμπορίου (Free Trade Agreements) έχουν συναφθεί με αρκετές χώρες ή ομάδες χωρών. Οι πολυμερείς Συμφωνίες αυτού του είδους περιλαμβάνουν τις χώρες της ΕΕ, τις Βαλτικές χώρες (σε βιομηχανικά και αγροτικά προϊόντα) και τις χώρες της ΕΖΕΣ (EFTA).
Διμερείς Συμφωνίες έχουν υπογραφεί με τις χώρες Βουλγαρία, Τσεχία, Ουγγαρία, Ισλανδία (αγροτικά προϊόντα), Νορβηγία (αγροτικά προϊόντα), Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ελβετία (αγροτικά προϊόντα), Ουκρανία (αγροτικά και βιομηχανικά προϊόντα) και Τουρκία. Επίσης η Λετονία είναι (από τον Απρίλιο του 1997) συνυπογράφουσα χώρα στη Συμφωνία «Pan - European Cumulation», η οποία προβλέπει, βάσει των λεγόμενων «πιστοποιητικών προέλευσης προϊόντων» (certificates of origin), απαλλαγή από την καταβολή εισαγωγικών δασμών. Μέχρι τώρα η Λετονία έχει συνάψει παρόμοιες συμφωνίες με την ΕΕ, τις χώρες ΕΖΕΣ, την Τσεχία, την Πολωνία, τη Σλοβακία, τη Σλοβενία, τη Λιθουανία και την Εσθονία.
Η οικονομία της ελεύθερης αγοράς κυριαρχεί στο εξωτερικό εμπόριο της Λετονίας. Ως η πρώτη Βαλτική χώρα που έγινε μέλος του ΠΟΕ το 1999, επιδιώκει τη φιλελευθεροποίηση και το άνοιγμα στις διεθνείς αγορές, με παράλληλη μείωση των δεσμευτικών κανονιστικών ρυθμίσεων. Επίσης έχει προχωρήσει στην κατάργηση σημαντικού μέρους των επιδοτήσεων προς την οικονομία της, με την ταυτόχρονη εισαγωγή νέου συστήματος φορολόγησης τόσο των φυσικών προσώπων όσο και των επιχειρήσεων. Από 1.1.2002 ισχύει ο νέος Εμπορικός Κώδικας της χώρας. Εξάλλου μετά την είσοδό της στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004, στις εμπορικές συναλλαγές της με τρίτα κράτη εκτός ΕΕ η Λετονία εισήγαγε νέο σύστημα δασμών σύμφωνο με την ΕΕ, νέες ποσοστώσεις και νέα μέτρα ασφαλείας για ορισμένα εισαγόμενα προϊόντα ενώ λόγω των συμφωνιών που έχει συνάψει η ΕΕ επέκτεινε και την αγορά προς τρίτα κράτη.

Από το τέλος του 2004 θα ισχύσει το Πρόγραμμα Προώθησης Εξαγωγών που θα αντικαταστήσει το Εθνικό Πρόγραμμα Εξωτερικού Εμπορίου με σκοπό τη θέση σε εφαρμογή μιας σειράς δραστηριοτήτων για την προώθηση των λετονικών εξαγωγών.

2. Όγκος συναλλαγών - Εμπορικό ισοζύγιο
Ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών της Λετονίας είχε συνεχή ανοδική τάση μέχρι το 1998, οπότε λόγω της τότε ρωσικής κρίσης υπήρξε ύφεση. Από το 1999 συνεχίστηκε η αυξητική τάση και το έτος 2000 ξεπεράστηκαν τα μεγέθη του 1998 φθάνοντας πάνω από 5 δισ. δολ. ΗΠΑ. Το 2004 ο συνολικός όγκος του εξωτερικού εμπορίου της Λετονίας αυξήθηκε κατά 27,1% σε σύγκριση με το 2003 και ανήλθε στα 5.898,9 εκατ. λατ. Ειδικότερα, οι εξαγωγές της ανήλθαν σε 2.130,7 εκατ. λατ, σημειώνοντας αύξηση 29% σε σχέση με το 2003, ενώ οι λετονικές εισαγωγές το 2004 έφθασαν τα 3.768,2 εκατ. λατ, ήτοι αύξηση 26% ως προς το 2003. Διαφαίνεται σαφώς στον πίνακα η τάση για αύξηση του όγκου των εμπορικών συναλλαγών. Η αύξηση του εξωτερικού εμπορίου οφείλεται τόσο στην αύξηση των εξαγωγών όσο και των εισαγωγών.

3. Εξωτερικό εμπόριο της Λετονίας ανά προϊόν
Οι εξαγωγές της Λετονίας το 2004, που όπως προαναφέρθηκε έφθασαν τα 2.131 εκ. λατ, σημειώνοντας αύξηση 29% έναντι του 2003, κατευθύνονται προς τις χώρες της ΕΕ κατά 25,4% ενώ προς τρίτες χώρες κατά 43,1%.
Τα κυριότερα εξαγόμενα προϊόντα της Λετονίας είναι αυτά της βιομηχανίας ξύλου, που είναι και ο σημαντικότερος κλάδος της χώρας (κυρίως υλοτομία και κατά δεύτερο λόγω επιπλοποιία, με κατεύθυνση κυρίως προς την ΕΕ).
Ακολουθούν τα μηχανήματα και προϊόντα μετάλλων που συμμετέχουν κατά 24,5% στις εξαγωγές της χώρας. Η κατηγορία των υφαντουργικών, άλλοτε ανθούσα στη Λετονία, συρρικνώνεται στο 10,7% ενώ τα χημικά και πλαστικά αντιστοιχούν στο 7,9%. Στα διάφορα βιομηχανικά περιλαμβάνονται κυρίως τρόφιμα, ποτά και προϊόντα καπνού. Στα χημικά περιλαμβάνονται αρώματα, καλλυντικά, χρώματα-βερνίκια και πλαστικά.
Οι εισαγωγές της Λετονίας το 2004 έφθασαν τα 3.768,2 εκατ. λατ, σημειώνοντας αύξηση 26% έναντι του 2003. Οι κυριότερες εισαγωγές της Λετονίας είναι μεταλλικά προϊόντα (μηχανήματα, εξοπλισμός και πρώτες ύλες για τις βιομηχανίες της χώρας), είδη προερχόμενα κατά βάση από χώρες της ΕΕ (ποσοστό 29,1% του συνόλου των εισαγωγών). Έπονται τα χημικά (14%), τα ορυκτά (12,6%), τα οχήματα (10,2%) ενώ σημαντική μείωση σημειώνεται στην εισαγωγή των αγροτικών προϊόντων (9,7%) από 12,1% το 2003.

4. Ελληνικές εισαγωγές από τη Λετονία
Όπως προαναφέρθηκε, σύμφωνα με την ΕΣΥΕ οι ελληνικές εισαγωγές από τη Λετονία είχαν φθάσει το 1998 στο ποσό των 6,4 εκατ. ευρώ. Το 1999 και 2000 έπεσαν στα 1,64 εκατ. και 1,25 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, ενώ το 2001 σημείωσαν άλμα στα 13,6 εκατ. ευρώ. Το 2003 και 2004 η πτώση ήταν εντυπωσιακή, η αξία των εισαγωγών από 8,9 εκατ. ευρώ το 2002 μειώθηκε στα 3,26 και 3,17 εκ. ευρώ αντιστοίχως.
Οι εισαγωγές μας από τη Λετονία παρουσιάζουν αστάθεια τόσο ως προς την ποικιλία των προϊόντων όσο και ως προς το ύψος. Ειδικότερα το 2002 τα πετρελαιοειδή κάλυπταν το 68% των λετονικών εξαγωγών προς Ελλάδα, ενώ το 2003 και 2004 δεν έγινε εισαγωγή τέτοιων προϊόντων. Σταθερή είναι μόνον η εισαγωγή ορυκτών (τύρφη) από τη Λετονία, αν και μειωμένη για το 2004.
Τα προϊόντα που εξάγει η Λετονία προς την Ελλάδα σε ομάδες προϊόντων είναι δέρματα, ξυλεία, και προϊόντα ξύλου, τρόφιμα ,ποτά και καπνός καθώς επίσης και ορυκτά, χημικά και πλαστικά.

5. Οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Λετονία
Οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Λετονία είναι σταθερές, παρουσιάζουν μάλιστα ανοδική τάση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ, το 2000 ήταν 5,3 εκατ. ευρώ, το 2001 σημείωσαν μικρή άνοδο (6,2 εκατ. ευρώ), το 2002 έφθασαν τα 6,9 εκατ., το 2003 ανήλθαν σε 6 εκατ. και το 2004 αυξήθηκαν περαιτέρω στα 7,9 εκ. ευρώ.
Σταθερές μπορούν να θεωρηθούν οι εξαγωγές μας φρούτων-λαχανικών, καλλυντικών, χαλυβουργικών και άλλων μετάλλων Ενώ οι κυρίες ομάδες προϊόντων είναι δέρματα, ξυλεία και προϊόντα ξύλου, ορυκτά, και χημικά.

6. Η ελληνική οικονομική παρουσία στη Λετονία
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομίας της Λετονίας, έχουν καταγραφεί στη χώρα αυτή 10 επιχειρήσεις στις οποίες έχουν επενδυθεί ελληνικά κεφάλαια συνολικού ύψους 382.911 λατς ή περίπου 640.000 δολαρίων ΗΠΑ.
Ως πιο αξιόλογη θεωρείται η παρουσία ομογενούς επιχειρηματία από τη Σουηδία με συμμετοχή σε δύο εταιρίες στη Λετονία, τη S.I.A. HEFA (ηλεκτρολογικός εξοπλισμός) και τη Nordic Technology Park (οικοδομικές δραστηριότητες).
Όμως οι εισαγωγές και εξαγωγές των προϊόντων μας από και προς τη Λετονία γίνονται μόνο περιστασιακά από διάφορες εταιρίες. Δεν έχουν δημιουργηθεί οργανωμένα δίκτυα διακίνησης των προϊόντων μας και δεν έχουν αξιοποιηθεί τα υπάρχοντα, τα δε προϊόντα μας δεν είναι ιδιαίτερα γνωστά στη χώρα αυτή.

7. Ελληνική αναπτυξιακή βοήθεια στη Λετονία
Η παρασχεθείσα αναπτυξιακή βοήθεια της Ελλάδας προς τη Λετονία το 1997 είχε ανέλθει σε 2,16 εκατ. δρχ. (8.000 δολ. ΗΠΑ), το 1998 σε 0,2 εκατ. δρχ. (800 δολ.), το 1999 σε 1,74 εκατ. δρχ. (6.000 δολ.) και το 2000 σε 4,55 εκατ. δρχ. (12.000 δολ.), ως τεχνική συνεργασία.
Στο πλαίσιο της βοήθειας αυτής, χορηγούνται υποτροφίες και έχουν οργανωθεί σεμινάρια, ενώ στο γεωργικό τομέα υπάρχει ενδιαφέρον συνεργασίας σε θέματα επαγγελματικής κατάρτισης. Το 2001 και το 2002 είχε εγκριθεί η χορήγηση δύο υποτροφιών σε Λετονούς σπουδαστές, ενώ το 2003 εγκρίθηκαν τρεις υποτροφίες σε προπτυχιακό επίπεδο. Το 2004 δόθηκαν 0,02 εκ. ευρώ σε κύκλους σπουδών προπτυχιακού και μεταπτυχιακού επιπέδου σε ελληνικά πανεπιστήμια ενώ 0,45 εκ. ευρώ σε πολιτιστικά προγράμματα.